Forum Inspiracji Jungowskich

Fenomen duchowości ateistycznej

Autor wystąpienia jest przekonany, że duchowość stanowi fundament umysłu i materii, a tym samym przekracza podział na to, co duchowe i materialne. W związku z tym można powiedzieć, że duch i materia nie są jednym, ale też nie są od siebie różne. Zdaniem profesora D.T. Suzukiego – słynnego propagatora buddyzmu zen – intuicja duchowa pozwala dostrzec tę paradoksalną prawdę. Głębia tej intuicji wchłania w siebie doświadczenie zmysłowe, myślenie, uczucie, rozpuszcza granicę między podmiotem i przedmiotem, ja i światem.

Jest to doświadczenie mistyczne, dostępne jednostkom niezależnie od ich światopoglądu i wszelkich kulturowych uwarunkowań. To archetypowe przeżycie towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów, jednak na ogół było wiązane z występującą na danym obszarze tradycją religijną i wyrażane w charakterystycznym dla danej tradycji języku.

W wieku XX i XXI niezwykle sugestywne opisy własnych doświadczeń mistycznych znajdziemy w dziełach ateistów. Doświadczenia te uruchamiały proces wyzwalania się od narzuconej w dzieciństwie wiary religijnej bądź też poprzedzały decyzję o porzuceniu własnej kultury i podróży w nieznane. Głównymi bohaterami wystąpienia będą: André Comte-Sponville – autor książki Duchowość ateistyczna. Wprowadzenie do duchowości bez Boga, filozof, materialista, racjonalista humanista, wychowany po chrześcijańsku (do 18. roku życia gorliwy katolik), oraz Stephen Batchelor, autor Wyznań buddyjskiego ateisty, w których opisał swą podróż duchową od hipisa, poprzez mnicha buddyjskiego, do ateisty.

I tak jak Comte-Sponville nie tak rzadko odwołuje się do Freuda, tak u Batchelora znajdziemy wiele inspiracji jungowskich (przechodził analizę pod okiem Dory Kalff, buddystki, uczestniczki spotkań Eranosa, uczennicy Emmy Jung, autorki metody analizy zwanej „terapią w piaskownicy” (sandplay).

Tomasz Olchanowski – dr nauk humanistycznych, adiunkt w Zakładzie Psychoanalizy i Myśli Humanistycznej Uniwersytetu w Białymstoku Zainteresowania Autora koncentrują się na zagadnieniach historii kultury i rozwoju cywilizacji, ze szczególnym uwzględnieniem ewolucji psychicznej człowieka, źródłach filozofii, problematyce przemiany duchowej. Autor książek: Jungowska interpretacja mitu ojca w prozie Brunona Schulza (2001), Psychologia pychy (2003), Duchowość i narcyzm (2006), Wola i opętanie (2008, wyd. II poszerzone 2010) i kilkudziesięciu artykułów z tego zakresu. W przygotowaniu pozycja Pedagogika głębi (kwiecień 2013).