Spis treści

Psychoterapia. Pogranicza – red. Lidia Grzesiuk, Hubert Suszek

Wprowadzenie (Lidia Grzesiuk)

Część pierwsza
Podstawy naukowe psychoterapii

Rozdział 1. Paradygmat, w którym psychoterapia może posiadać status nauki (Andrzej Jastrzębski)
1.1. Wprowadzenie
1.2. Zarys problematyki paradygmatu naukowości w XX wieku
1.3. Rozwój psychoterapii a paradygmat nauki
1.4. Nowe paradygmaty uprawiania psychoterapii
1.5. Dualizm metodologiczny (jakościowy)
1.6. W stronę nowego paradygmatu
1.7. Podsumowanie

Rozdział 2. Naukowość psychoterapii (Jerzy Aleksandrowicz)
2.1. Wprowadzenie
2.2. Co to znaczy „naukowa”?
2.3. Nauka humanistyczna (psychologiczna) czy biologiczna (medyczna)?
2.4. Empiryczna walidacja założeń teoretycznych
2.5. Zdrowie i choroba
2.6. „Psychoterapia, która pomaga” i „psychoterapia, która leczy”
2.7. Integracyjne, ogólne teorie „psychoterapii, która pomaga”
i „psychoterapii, która leczy”

Rozdział 3. Metodologiczne problemy ilościowych i jakościowych badań nad psychoterapią – wykorzystanie metod mieszanych (Władysław Jacek Paluchowski)
3.1. Trzecia rewolucja metodologiczna
3.2. Problem generalizacji. Czy uogólnienia są możliwe i czego dotyczą?
3.3. Strategie integrowania wyników i związane z nim problemy
3.4. Cztery parametry wyboru strategii mieszania metod
3.5. Czym są metody mieszane i co się miesza…
3.6. Rodzaje planów badawczych mieszanych metod
3.7. Naukowa weryfikacja psychoterapii
3.8. Co mogą do badania nad psychoterapią wnieść strategie mieszane
3.9. Zamiast podsumowania

Rozdział 4. Praktyka kliniczna uwzględniająca wyniki badań empirycznych (Jadwiga Rakowska)
4.1. Wprowadzenie
4.2. Praktyka kliniczna oparta na dowodach naukowych
4.3. Interwencje psychologiczne wsparte empirycznie

Rozdział 5. Sposoby empirycznej weryfikacji skuteczności psychoterapii (Anna Pietruszewska)
5.1. Wprowadzenie
5.2. Podejścia do empirycznej weryfikacji efektów psychoterapii
5.3. Metody oceny istotności klinicznej zmiany w psychoterapii
5.4. Sposoby empirycznej weryfikacji skuteczności psychoterapii
w praktyce
5.5. Ograniczenia metod istotności klinicznej
5.6. Podsumowanie

Część druga
Psychoterapia a inne nauki

Rozdział 6. Psychoterapia i filozofia (Zofia Rosińska)
6.1. Wprowadzenie
6.2. Inspiracje i dialog
6.3. Przenikanie i odsłanianie
6.4. Interpretacje i porównanie
6.5. Analiza krytyczna
6.6. Rekonceptualizacja
6.7. Zakończenie

Rozdział 7. Struktura teorii psychoterapeutycznych w świetle współczesnej metodologii i filozofii nauki (Andrzej Stępnik)
7.1. Podział nauk a psychoterapia
7.2. Ogólna struktura teorii psychoterapeutycznej
7.3. Terminy obserwacyjne i teoretyczne a struktura teorii
7.4. Dynamika rozwoju psychoterapii w perspektywie filozofii
nauki

Rozdział 8. Psychoanaliza a filozofia (Paweł Dybel)
8.1. Różne odczytania teorii psychoanalitycznych w filozofii współczesnej
8.2. Krytyczno-sceptyczne podejście do psychoanalizy w ramach scjentystycznie zorientowanych nurtów filozofii współczesnej
8.3. Próby łączenia psychoanalizy z tradycją hermeneutyczną, fenomenologiczną i egzystencjalną
8.4. Psychoanaliza i antropologia filozoficzna
8.5. Zróżnicowana recepcja psychoanalizy w szkole frankfurckiej
8.6. Psychoanaliza jako hermeneutyka. „Drugie pokolenie” szkoły frankfurckiej i Paul Ricoeur
8.7. Psychoanaliza i poststrukturalizm
8.8. Psychoanaliza i filozofia feministyczna
8.9. Podsumowanie

Rozdział 9. Neurobiologiczne podstawy psychoterapii
(Waldemar Szelenberger, Daniel Bąk)
9.1. Wprowadzenie
9.2. Nagroda Nobla z fizjologii lub medycyny także dla
psychoterapii?
9.3. Aplysia – ślimak niczym pies Pawłowa
9.4. Neurobiologia lęku
9.5. Gdzie w mózgu znajdują się emocje?
9.6. Podsumowanie

Rozdział 10. Psychoterapia a kulturowa psychiatria i psychologia (Andrzej Pankalla)
10.1. Podstawowe pojęcia i założenia
10.2. Termin „kultura” w literaturze psychiatrycznej
i psychoterapeutycznej
10.3. Kulturowe uwarunkowania psychoterapii
10.4. Metody psychoterapii a kultura
10.5. Kultura ponowoczesna a psychoterapia
10.6. Podsumowanie

Rozdział 11. Czynniki kulturowe w psychoterapii na przykładzie empatii (Anna Zajenkowska)
11.1. Wprowadzenie
11.2. Różnice kulturowe w terapii – dwa skrajne stanowiska
11.3. Empatia
11.4. Inkluzyjna empatia kulturowa
11.5. Bezpośredni versus niebezpośredni sposób komunikowania
się
11.6. Analiza przypadku
11.7. „Ja niezależne” i „ja współzależne”
11.8. Podsumowanie

Rozdział 12. Psychoterapia, polityka i społeczeństwo — szanse
i ograniczenia (Andrew Samuels)
12.1. Wprowadzenie: dlaczego ja, dlaczego tutaj, dlaczego teraz?
12.2. Polityka transformacyjna
12.3. Czy psychoterapeuci mogą rzeczywiście wpłynąć
na dzisiejszy świat?
12.4. Wewnętrzny polityk
12.5. Psychoterapia, polityka i duchowość

Część trzecia
Psychoterapia a religie

Rozdział 13. Psychoterapia pacjenta religijnego z perspektywy teologii chrześcijańskiej (Jacek Prusak SJ)
13.1. Pacjent religijny
13.2. Kontekst historyczny relacji psychoterapia – religia
13.3. Religia a zdrowie psychiczne
13.4. Skutki „przepaści religijnej”
13.5. Modele relacji

Rozdział 14. Buddyzm i psychoterapia
(Paweł Holas, Caroline Brazier)
14.1. Wprowadzenie
14.2. Co to jest buddyzm?
14.3. Medytacja i uważność
14.4. Buddyzm i główne szkoły psychoterapeutyczne
14.5. Psychoterapie wywodzące się z buddyzmu
14.6. Podsumowanie

Część czwarta
Psychoterapia
a inne oddziaływania psychologiczne

Rozdział 15. Zintegrowane działania środowiskowe w psychiatrii (Katarzyna Zaborska, Jarosław Rakoczy)
15.1. Wprowadzenie
15.2. Od nadzorującej opieki do społeczności terapeutycznej
15.3. Podstawy psychiatrii środowiskowej
15.4. Postulaty psychiatrii środowiskowej
15.5. Przykłady form leczenia i opieki środowiskowej
15.6. Systemy zatrudniania osób chorujących psychicznie
15.7. Pozarządowe organizacje samopomocowe w Polsce
15.8. Podsumowanie

Rozdział 16. Coaching
(Mirosława Huflejt-Łukasik, Benedykt Peczko)
16.1. Czym jest coaching?
16.2. Coaching a inne sposoby wspierania jednostki i organizacji
16.3. Coaching w organizacji: rola menedżera a rola coacha
16.4. Kontrakt w coachingu
16.5. Zasady etyczne w coachingu
16.6. Szkolenie w coachingu
16.7. Podsumowanie

Rozdział 17. Warsztaty umiejętności psychospołecznych
(Małgorzata Styśko-Kunkowska, Monika Grzesiak-Feldman)
17.1. Wprowadzenie
17.2. Czym jest warsztat umiejętności psychospołecznych?
17.3. Warsztat umiejętności psychospołecznych a inne formy psychologicznej pracy z grupą
17.4. Porównanie warsztatu umiejętności psychospołecznych
z innymi edukacyjnymi formami pracy z grupą
17.5. Podstawowe mechanizmy leżące u podstaw nauczania warsztatowego
17.6. Etyczne aspekty pracy metodą warsztatową
17.7. Podsumowanie

Rozdział 18. Psychodynamiczne rozumienie systemów społecznych: instytucji, organizacji i społeczeństw
(Joanna Skowrońska, Halina Brunning)
18.1. Wprowadzenie
18.2. Systemowo-psychodynamiczny coaching
18.3. Psychodynamiczno-systemowa konsultacja instytucji
18.4. Metody psychoanalitycznej pracy z organizacjami
18.5. Wyjaśnianie zjawisk społecznych i politycznych we współczesnym świecie za pomocą myślenia psychoanalitycznego

Rozdział 19. Terapia filozoficzna, czyli doradztwo
filozoficzne w działaniu (Tomasz Femiak)
19.1. Antyczna psychagogika – źródło współczesnej terapii filozoficznej
19.2. Nowożytne poradnictwo filozoficzne
19.3. Amerykańskie poradnictwo filozoficzne na przykładzie
praktyki Lou Marinoffa
19.4. Poradnictwo filozoficzne w Polsce na przykładzie
mentaloterapii Lecha Ostasza
19.5. Sokrates Café
19.6. Psychologia i psychoterapia a poradnictwo filozoficzne
19.7. „Terapia filozoficzna”, „mentaloterapia”
czy „doradztwo filozoficzne”?
19.8. Perspektywy rozwoju poradnictwa filozoficznego w Polsce

Rozdział 20. Terapeutyczne oddziaływania Wspólnoty Anonimowych Alkoholików (Ireneusz Kaczmarczyk)
20.1. Wprowadzenie
20.2. Historia idei
20.3. Struktura Wspólnoty AA – program, role, tradycje
20.4. Egzystencjalne problemy osób uzależnionych
20.5. Terapeutyczne funkcje Wspólnoty
20.6. Autoterapia a psychoterapia osób uzależnionych
20.7. Problem efektywności
20.8. Grupy samopomocowe inspirowane programem AA
20.9. Podsumowanie

Rozdział 21. Trening mindfulness
(Hubert Suszek, Krzysztof Krawczyk, Emilia Wegner)
21.1. Teoria mindfulness
21.2. mindfulness a tradycyjna psychoterapia
21.3. Praktyka mindfulness
21.4. Podsumowanie

Rozdział 22. Wywiad motywujący/terapia motywująca
(Jadwiga Maria Jaraczewska)
22.1. Wprowadzenie
22.2. Terminologia
22.3. Założenia teoretyczne
22.4. Uniwersalność wywiadu motywującego – pogranicze
doradztwa i psychoterapii
22.5. Motywacja w terapii motywującej
22.6. Cele pracy
22.7. Wypowiedzi o zmianie
22.8. Zasady pracy motywującej
22.9. Podstawowe techniki
22.10. Wyniki badań nad skutecznością
22.11. Szkolenia w zakresie terapii motywującej

Rozdział 23. Choreoterapia (Zuzanna Pędzich)
23.1. Wprowadzenie
23.2. Historia zastosowania tańca w terapii
23.3. Choreoterapia a psychoterapia tańcem i ruchem
23.4. Rodzaje tańca stosowane w choreoterapii
23.5. Przesłanki do zastosowania choreoterapii
23.6. Podsumowanie

Rozdział 24. Oddziaływania psychologiczne wobec sportowców (Paweł Habrat, Martyna Nowak)
24.1. Specyfika psychologii sportu
24.2. Rola i zadania psychologa sportu
24.3. Modele i koncepcje psychologiczne stosowane w pracy psychologa sportu
24.4. Techniki psychologiczne stosowane w psychologii sportu
24.5. Podsumowanie

Rozdział 25. Metoda ustawień systemowych według
Berta Hellingera (Damian Janus)
25.1. Wprowadzenie
25.2. Teoretyczne podstawy metody
25.3. Podstawy techniki terapeutycznej
25.4. Powstawanie zaburzeń
25.5. Cele, działania i czynniki terapeutyczne
25.6. Warianty techniki i rozwój metody
25.7. Postawa Berta Hellingera a metoda ustawień

Rozdział 26. Psychologiczna interpretacja działania leków
w obrębie psychoterapii (Sławomir Murawiec, Hubert Suszek)
26.1. Wprowadzenie
26.2. Od antagonizmu do dialogu
26.3. Mechanizmy działania leków
26.4. Leki jako obiekty
26.5. Nadawanie znaczenia lekom przez lekarzy
26.6. Lekooporność
26.7. Rola osobowości w reakcji na farmakoterapię
26.8. Reakcje na farmakoterapię pacjentów ze schizofrenią
26.9. Podsumowanie

Bibliografia
Słownik ważniejszych terminów
Indeks nazwisk
Indeks rzeczowy
Informacje o Redaktorach i Autorach