I Konferencja Interdyscyplinarna

Konferencja PSYCHOTERAPIA A KULTURA logo

Diagnoza cywilizacji sukcesu

18–19.10.2014, Biblioteka Narodowa, Warszawa


Kultura jest ciągłością, a nie postępem bez korzeni.

Carl G. Jung, O rozwoju osobowości

Misją konferencji było zainspirowanie inter- oraz transdyscyplinarnej dyskusji nad zagadnieniami zdrowia psychicznego człowieka, psychoterapii oraz nad przemianami cywilizacyjnymi w kulturze Zachodu. Patronat nad nią objęło Polskie Towarzystwo Lekarskie, reprezentowane przez jego prezesa, prof. dr hab. Jerzego Woy‑Wojciechowskiego.

Celem konferencji była refleksja nad osobistym i zbiorowym doświadczeniem człowieka cywilizacji sukcesu, narażonego na ekstremalne wyzwania psychologiczne, ekonomiczne, społeczne i duchowe. Żyjemy w czasach kultury technologicznej, która przejmuje kontrolę nad ludzką naturą – ciałem, myśleniem, doświadczaniem, świadomością. Efektem tych procesów jest daleko posunięte uprzedmiotowienie człowieka. Dawne rytuały inicjacji do życia we wspólnocie zastępuje przyspieszona adaptacja pod presją sukcesu. W takich warunkach nie tylko jednostki, ale także duże grupy społeczne cierpią na brak poczucia bezpieczeństwa; dotyka je problem poczucia wartości, tożsamości i sensu życia.

Cywilizacja sukcesu zawęża czas na refleksję, a także na doświadczanie oraz budowanie relacji, które są podstawą trwałych więzi osobistych i rodzinnych, a także ważnym składnikiem zdrowia fizycznego, psychicznego i społecznego.

Medycyna, psychologia i psychoterapia, jak też filozofia, antropologia, socjologia i inne nauki stały się świadkami i uczestnikami procesów, których przejawem jest nieograniczona konsumpcja, niepohamowany hedonizm, przyspieszone tempo doznań, a w życiu politycznym dążenie do stale rosnącego zysku. Ludzkie pragnienia, a nawet uczucia, stały się narzędziem pomnażania kapitału.

Próba interdyscyplinarnej diagnozy zjawisk kultury technologicznej, której znakiem firmowym stała się reinwencja, ujawnia negatywne następstwa podążania za nieograniczonym sukcesem. Człowiek jest zmuszany do nieustannego przystosowywania się, skrajnej samodzielności, rywalizacji i pragmatyzacji swego „ja”. Psychoterapia i medycyna stanęły w efekcie przed problemem uczłowieczenia relacji międzyludzkich oraz odbudowania podmiotowych wzorców komunikowania się w życiu rodzinnym, zawodowym i publicznym.

Konferencja postawiła wiele pytań dotyczących możliwości tworzenia alternatyw dla przedmiotowego, neoliberalnego modelu życia, który również przed psychoterapią, leczeniem, lekarzami i psychoterapeutami stawia zadania podążania za sukcesem.

Wśród prelegentów i uczestników dyskusji byli lekarze, teoretycy i praktycy psychoterapii, filozofowie kultury, antropologowie, socjologowie, psychologowie, w tym prof. dr hab. Zofia Rosińska, prof. dr hab. Lidia Grzesiuk, prof. dr hab. Wojciech Burszta, prof. dr hab. Bohdan Wasilewski, dr hab. Andrzej Kapusta, dr n. med. Cezary Żechowski, dr Krzysztof Dorosz, dr Jacek Drozda, dr Ireneusz Kaczmarczyk, dr Tomasz Olchanowski i in.

Podczas dwudniowych obrad, w których wzięło udział około stu osób, wygłoszono jedenaście referatów i jeden komunikat. Odbyły się dwie dyskusje: panelowa nt. „Psychoterapia jako kompensacja maniakalnych trendów kultury”, prowadzona przez dra Krzysztofa Dorosza, która zamykała pierwszy dzień konferencji, oraz końcowa nt. „Psychoterapia i medycyna w cywilizacji sukcesu”, prowadzona przez prof. dra hab. Bohdana Wasilewskiego. Obrady pierwszego dnia przebiegały pod hasłem „Cywilizacja sukcesu z perspektywy antropologicznej” (moderator prof. Wojciech Burszta), natomiast tematem obrad drugiego dnia była „Cywilizacja sukcesu – wyzwanie dla psychoterapii i medycyny” (moderator Zenon Waldemar Dudek).

Warszawa, 22 października 2014

prof. dr hab. Wojciech Burszta
Kierownik Katedry Antropologii Kultury
Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej

Zenon Waldemar Dudek
Redaktor naczelny „ALBO albo. Problemy psychologii i kultury”

Więcej informacji: